Herken je dit? Je staat in de supermarkt en moet plotseling niezen, of je steekt je sleutel in het slot, hoort water stromen en voelt dat je het niet gaat redden. Of het nu gaat om een paar druppels tijdens een lachbui of een plotselinge, hevige aandrang die je overvalt; urineverlies is een veelvoorkomend probleem. Toch praten we er liever niet over. Het voelt gênant en ongemakkelijk, terwijl het eigenlijk een medisch fenomeen is dat bij ontzettend veel vrouwen speelt.

Wat zeggen de cijfers? Om je meteen gerust te stellen: je bent absoluut niet de enige die hiermee te maken heeft. Hoewel incontinentie vrouwen van alle leeftijden treft, laten onderzoeken een duidelijke stijging zien naarmate we ouder worden.

• Bij vrouwen in de 30 en 40 heeft ongeveer 10% last van urineverlies.

• In de leeftijdsgroep van 50 en 60 jaar stijgt dit naar ongeveer 30%.

• Bij vrouwen van 70 en 80 jaar krijgt waarschijnlijk zelfs 50% hiermee te maken.

Onze belangrijkste boodschap
Het klopt dat de kans op incontinentie toeneemt naarmate de jaren verstrijken, doordat spieren en weefsel hun kracht verliezen. Maar laat één ding duidelijk zijn: urineverlies is geen onvermijdelijk gevolg van ouder worden waar je maar mee moet leren leven. Het is geen vonnis. Of het nu komt door een verzwakte bekkenbodem of externe factoren, er is bijna altijd iets aan incontinentie te doen, zoals incontinentie ondergoed.

Welk type incontinentie heb ik? (De 5 vormen)

Het is belangrijk om te weten dat incontinentie geen ‘one-size-fits-all’ probleem is. Veel mensen ervaren slechts incidenteel kleine lekjes, terwijl anderen vaker kleine tot matige hoeveelheden urine verliezen. Er zijn verschillende types, en weten welke vorm jij hebt, is de eerste stap naar een oplossing.

Bent u op zoek naar nog meer tips bekijk dan onze uitgebreide blog. Bent u op zoek naar een permanente oplossing? Bekijk dan ons incontinentie ondergoed!

Dit zijn de vijf meest voorkomende vormen:

• Stressincontinentie (Inspanningsincontinentie) Dit is de vorm die bij vrouwen het vaakst voorkomt. Je verliest urine wanneer er plotselinge druk op je blaas komt te staan. Dit gebeurt bijvoorbeeld tijdens het hoesten, niezen, lachen, sporten of het tillen van iets zwaars. De oorzaak is vaak een verzwakking van de spieren die de blaas afsluiten.

• Aandrangincontinentie (Urge) Bij dit type overvalt het je: je voelt een plotselinge, intense aandrang om te plassen, direct gevolgd door onvrijwillig urineverlies. Vaak moet je ook frequent plassen, inclusief gedurende de nacht. Dit kan veroorzaakt worden door een kleine aandoening zoals een infectie, of in zeldzamere gevallen door complexere aandoeningen.

• Gemengde incontinentie Veel vrouwen ervaren een combinatie van de bovenstaande twee. Meestal verwijst dit naar een mix van stressincontinentie (bij inspanning) en aandrangincontinentie (de plotselinge drang).

• Overloopincontinentie Hierbij ervaar je een frequent of constant druppelen van urine. Dit ontstaat doordat de blaas zich niet volledig kan legen, waardoor hij letterlijk 'overstroomt'.

• Functionele incontinentie Bij deze vorm werkt je blaas op zich prima, maar zorgt een fysieke of mentale beperking ervoor dat je het toilet niet op tijd haalt. Denk bijvoorbeeld aan ernstige artritis, waardoor je je broek niet snel genoeg losgeknoopt krijgt.

Waarom gebeurt dit? (De Oorzaken)

Urine-incontinentie ontstaat niet zomaar. Het kan worden veroorzaakt door alledaagse gewoonten, onderliggende medische aandoeningen of fysieke problemen. Om het overzichtelijk te houden, kijken we eerst naar de tijdelijke oorzaken: de dingen die je vandaag nog kunt aanpassen.

A. De Dagelijkse Boosdoeners (Tijdelijke incontinentie)

Wist je dat bepaalde dranken, voedingsmiddelen en medicijnen kunnen werken als diuretica? Dit betekent dat ze je blaas stimuleren en de hoeveelheid urine vergroten, wat direct kan leiden tot lekken.

Voeding & Drinken: Let op je inname Wat je eet en drinkt heeft direct effect. De volgende producten staan erom bekend de blaas te prikkelen:

• Alcohol en cafeïne.

• Koolzuurhoudende dranken en bruisend water.

• Kunstmatige zoetstoffen en chocolade.

• Chilipepers en voedingsmiddelen die rijk zijn aan kruiden, suiker of zuren (vooral citrusvruchten).

Medicatie Soms ligt de oorzaak in je medicijnkastje. Medicijnen die incontinentie in de hand kunnen werken zijn onder andere:

• Hart- en bloeddrukmedicatie.

• Kalmeringsmiddelen (sedativa) en spierverslappers.

• Grote doses vitamine C.

Andere tijdelijke factoren Naast voeding kunnen ook tijdelijke medische ongemakken de boosdoener zijn:

• Urineweginfectie: Infecties irriteren de blaaswand, wat zorgt voor die sterke, plotselinge aandrang en soms incontinentie.

• Obstipatie (Verstopping): Je rectum (endeldarm) ligt vlak bij de blaas en deelt veel van dezelfde zenuwen. Wanneer er harde, compacte ontlasting in het rectum zit, kunnen deze zenuwen overactief worden, wat leidt tot een verhoogde plasfrequentie.

B. De Fysieke Veranderingen (Aanhoudende incontinentie)

Naast de tijdelijke triggers zijn er ook oorzaken die dieper in het lichaam liggen. Urine-incontinentie kan namelijk ook een aanhoudende aandoening zijn, veroorzaakt door fysieke veranderingen of medische kwesties. Vooral bij vrouwen speelt de levensfase hierin een grote rol.

De Vrouwelijke Cyclus & Levensfasen Het vrouwenlichaam maakt gedurende het leven enorme veranderingen door die invloed hebben op de blaasbeheersing:

• Zwangerschap: Hormonale veranderingen en het toenemende gewicht van de baby zorgen voor extra druk op de blaas, wat vaak leidt tot stressincontinentie.

• De bevalling: Een vaginale bevalling kan topsport zijn voor je bekkenbodem. De spieren die nodig zijn voor blaascontrole kunnen verzwakken, en zenuwen of steunweefsel kunnen beschadigd raken. Dit kan leiden tot een verzakking (prolaps) van de bekkenbodem, waarbij de blaas, baarmoeder of darmen iets van hun plek zakken en tegen de vagina drukken. Dit gaat vaak gepaard met incontinentie.

• De Menopauze: Na de overgang produceren vrouwen minder oestrogeen. Dit hormoon helpt normaal gesproken om het slijmvlies van de blaas en de plasbuis gezond en stevig te houden. Door de afname van oestrogeen kan dit weefsel verslechteren, wat de kans op incontinentie vergroot.

Het effect van ouder worden Ouder worden hoort bij het leven, en onze blaas veroudert mee. De blaasspier kan na verloop van tijd zijn elasticiteit verliezen. Hierdoor neemt de opslagcapaciteit af (je kunt minder urine ophouden) en kunnen er vaker onvrijwillige samentrekkingen van de blaas optreden, zelfs als deze nog niet vol is.

Medische oorzaken Soms ligt de oorzaak bij een onderliggende aandoening:

• Neurologische aandoeningen: Ziektes zoals Multiple Sclerose (MS), de ziekte van Parkinson, een beroerte of ruggenmergletsel kunnen de zenuwsignalen verstoren die de blaas aansturen. Hierdoor krijg je geen seintje dat je moet plassen, of juist een vals seintje.

• Obstructies: Een tumor ergens langs de urinewegen kan de normale stroom blokkeren, wat leidt tot overloopincontinentie. Ook blaasstenen kunnen voor lekkage zorgen.

Loop ik extra risico’s door ongewenst urineverlies als een vrouw?

Misschien vraag je je af: "Waarom heb ik hier last van, en mijn vriendin niet?" Er zijn bepaalde factoren die de kans op incontinentie vergroten.

De belangrijkste risicofactoren:

• Geslacht: Vrouwen hebben aanzienlijk vaker last van stressincontinentie dan mannen. Dit komt door onze unieke anatomie, zwangerschappen, bevallingen en de menopauze.

• Leeftijd: Naarmate je ouder wordt, verliezen de spieren in je blaas en plasbuis wat van hun kracht. Ook kan de blaas minder urine vasthouden, wat de kans op ongelukjes vergroot.

• Overgewicht: Extra gewicht zorgt voor een verhoogde druk op je blaas en de omliggende spieren. Hierdoor verzwakken ze sneller, wat leidt tot lekken bij niezen of hoesten.

• Roken: Roken is slecht voor je algehele gezondheid, maar specifiek tabaksgebruik verhoogt het risico op incontinentie aanzienlijk.

• Familiegeschiedenis: Komt het in je familie voor? Als je moeder of zus last heeft van (vooral aandrang-)incontinentie, is de kans groter dat jij er ook mee te maken krijgt.

De impact: Waarom je nu actie moet ondernemen Incontinentie is meer dan alleen een praktisch ongemak; het kan je kwaliteit van leven beïnvloeden als je er niets aan doet.

• Huidproblemen: Een constant vochtige huid kan leiden tot uitslag, infecties en pijnlijke plekken. Dit is precies waarom het dragen van goed, absorberend ondergoed zoals dat van Oendies zo belangrijk is. Het houdt je huid droog en gezond, waardoor irritaties geen kans krijgen.

• Sociaal isolement: Uit angst voor een ongelukje in het openbaar, vermijden veel vrouwen feestjes, sportlessen of uitjes. Dit kan leiden tot eenzaamheid.

• Valrisico: Vooral bij oudere volwassenen ontstaat er een verhoogd risico op vallen, doordat ze zich in paniek naar het toilet haasten.

Wat kan je aan ongewenst urineverlies doen?

Het goede nieuws is dat je niet hulpeloos bent. Met dit stappenplan kun je vandaag nog beginnen aan verbetering.

Stap 1: Zelfzorg & Leefstijl

De eerste lijn van verdediging begint bij jezelf:

• Bekkenbodemoefeningen (Kegels): Dit zijn fitnessoefeningen voor je 'onderkant'. Door de spieren te trainen die de plasbuis ondersteunen, krijg je letterlijk meer grip op je blaas.

• Pas je dieet aan: Vermijd de 'boosdoeners' uit Hoofdstuk 2 (zoals cafeïne en alcohol) en eet vezelrijk. Dit voorkomt obstipatie, wat een veelvoorkomende oorzaak is van druk op de blaas.

• Gewicht & Roken: Probeer af te vallen als je overgewicht hebt; elke kilo minder is minder druk op je blaas. En als je rookt: zoek hulp om te stoppen. Je blaas zal je dankbaar zijn.

Stap 2: Hulpmiddelen

Soms heb je net dat beetje extra steun nodig:

• Oendies Incontinentie Ondergoed: Dit is de perfecte oplossing voor gemoedsrust. Het voorkomt niet alleen gênante vlekken in je kleding, maar zorgt er ook voor dat je geen last krijgt van huidproblemen en je weer zelfverzekerd de deur uit durft.

• Pessariums: Voor vrouwen met stressincontinentie kan een pessarium (een ring die in de vagina wordt geplaatst) helpen om de plasbuis te ondersteunen en lekken te voorkomen.

Stap 3: Medische ingrepen

Werken bovenstaande stappen niet voldoende? Dan zijn er medische opties:

• Medicatie: Er zijn medicijnen die kunnen helpen de blaas te kalmeren, vooral bij aandrangincontinentie.

• Botox-injecties: Botox kan in de blaasspier worden geïnjecteerd om deze te helpen ontspannen.

• Chirurgie: Voor ernstige gevallen zijn er operaties mogelijk die de blaas ondersteunen, vaak met zeer hoge succespercentages.

Wees de baas over je blaas

Het belangrijkste wat je moet onthouden is dat je je niet hoeft te schamen. Als incontinentie je dagelijks leven beperkt, je sociale contacten vermindert of je onzeker maakt, is het tijd om naar de huisarts te gaan.

Met de juiste aanpassingen in je leefstijl, consequente oefeningen en de zekerheid van Oendies ondergoed, hoeft urineverlies je leven niet te bepalen. Je kunt weer vrijuit leven, sporten en lachen – zonder zorgen.

Veelgestelde vragen over ongewenst urineverlies bij vrouwen

Wat is incontinentie precies?
Incontinentie is het ongewild verliezen van urine (of ontlasting). Het betekent dat je de controle over je blaas verliest. Dit kan variëren van het verliezen van een paar druppels tijdens het niezen tot een plotselinge, hevige aandrang waardoor je het toilet niet op tijd haalt. Het is een medisch fenomeen en geen ouderdomskwaal waar je "maar mee moet leren leven".

Welke soorten en vormen van incontinentie zijn er?
Er worden doorgaans vijf hoofdvormen onderscheiden:

1. Stressincontinentie: Urineverlies bij druk (niezen, lachen, sporten).

2. Aandrangincontinentie (Urge): Een plotselinge, niet te stoppen drang om te plassen.

3. Gemengde incontinentie: Een combinatie van stress- en aandrangincontinentie.

4. Overloopincontinentie: De blaas leegt niet goed en stroomt letterlijk over (druppelen).

5. Functionele incontinentie: Je haalt het toilet niet door een lichamelijke beperking (bijv. slecht ter been zijn). Soms wordt er gesproken over 3, 5 of 8 vormen, maar dit zijn de belangrijkste categorieën.

Wat is 'sleutel incontinentie'?
Dit is een veelgebruikte term voor een specifieke vorm van aandrangincontinentie (urge). Het verwijst naar het fenomeen dat je plotselinge, hevige aandrang voelt zodra je de sleutel in het slot van je voordeur steekt. Je hersenen koppelen 'thuiskomen' aan 'naar het toilet gaan', waardoor de blaas te vroeg samentrekt.

Wat kun je zelf doen tegen incontinentie?
Er is veel dat je zelf kunt doen om de klachten te verminderen of te verhelpen:

• Bekkenbodemoefeningen (Kegels): Train de spieren die je blaas afsluiten.

• Leefstijl aanpassingen: Stop met roken en probeer een gezond gewicht te behouden om druk op de blaas te verminderen.

• Blaastraining: Leer je blaas om urine langer vast te houden (in overleg met een arts).

• Juist materiaal: Gebruik absorberend ondergoed (zoals Oendies) om zekerheid te creëren.

Wat moet ik liever niet drinken bij incontinentie?
Bepaalde dranken prikkelen de blaas en werken vochtafdrijvend, wat klachten verergert. Probeer deze te vermijden of te minderen:

• Koffie en andere cafeïnehoudende dranken.

• Alcohol.

• Koolzuurhoudende frisdranken en bruiswater.

• Zure sappen (zoals sinaasappelsap of grapefruit).

Hoe kan ik urine het beste opvangen (incontinentiemateriaal)?
Veel vrouwen gebruiken maandverband, maar dit is niet ontworpen voor urine en kan broeierig aanvoelen. Voor urineverlies is speciaal incontinentiemateriaal of wasbaar incontinentieondergoed (zoals Oendies) de beste keuze. Dit absorbeert urine snel, neutraliseert geurtjes en houdt de toplaag droog om huidirritatie te voorkomen.

Wat is incontinentie dermatitis?
Dit is een vorm van huiduitslag (eczeem) die ontstaat wanneer de huid langdurig in contact komt met urine. De huid wordt rood, pijnlijk en kan gaan stukraken. Het dragen van goed ademend en droogblijvend ondergoed is cruciaal om dit te voorkomen.

Is incontinentie bij mannen anders dan bij vrouwen?
Ja, de oorzaken verschillen vaak. Bij vrouwen (stressincontinentie) spelen zwangerschap, bevalling en menopauze een grote rol. Bij mannen wordt incontinentie vaker veroorzaakt door prostaatproblemen (vaak aandrang- of overloopincontinentie). De behandelmethoden, zoals bekkenbodemtherapie, zijn echter voor beide effectief.

Wat te doen bij incontinentie bij ouderen?
Hoewel spierkracht afneemt bij het ouder worden, is incontinentie niet "normaal". Ook bij ouderen zijn bekkenbodemoefeningen, medicatie of simpele aanpassingen (zoals makkelijke kleding bij functionele incontinentie) effectief. Raadpleeg altijd een arts om medische oorzaken uit te sluiten.